4K Yayın İçin Gerçekten Kaç Mbps Gerekiyor?

Her platform önerilen bir hız yayımlar ve bu rakamların hepsi tek bir cihazın, başka hiçbir şey yapmayan bir hatta izlediği durumu anlatır. Evler hiç böyle değildir. Aşağıda platformların kendi rakamları, o rakamların sessizce varsaydıkları ve 4K yayını bant genişliğinden çok önce bozan üç şey var.

Platformlar gerçekte ne istiyor?

Bunlar üçüncü taraf tahminleri değil, platformların kendi yayımladığı alt sınırlar:

• Netflix: 720p için 3 Mbps, 1080p için 5 Mbps, 4K UHD için 15 Mbps.
• Disney+: HD için 5 Mbps, canlı içerik için 8 Mbps, 4K UHD için 25 Mbps.
• YouTube: 360p için 0,7 Mbps, 480p için 1,1 Mbps, 720p için 2,5 Mbps, 1080p için 5 Mbps, 4K için 20 Mbps.
• Prime Video: SD için 1 Mbps, HD için 5 Mbps, Fire TV cihazlarında 4K UHD için en az 15 Mbps.

Netflix ile Disney+ 4K'yı birbirine yakın bit hızlarında gönderir, ama biri 15 Mbps, diğeri 25 Mbps ister. Aradaki fark fizik değil, pay politikasıdır: daha geniş güvenlik payı tutan oynatıcı, sizi sessizce 1080p'ye düşürmeden önce daha kötü bir ağa dayanır. Planınızı yüksek rakama göre yapın.

Bu rakam yayın başına, hane başına değil

Yayımlanan her öneri tek bir cihaz içindir. İkinci bir 4K ekran, mutfakta 1080p bir tablet ve bir görüntülü görüşme eklediğinizde hattan istediğiniz şey 15 Mbps değil, 45-55 Mbps'lik kesintisiz hızdır. Üstüne protokol payı biner: TLS, yeniden gönderimler ve uyarlanabilir yayının parça parça indirme düzeni yüzünden hattan geçen veri, videonun bit hızından kabaca yüzde 10-20 fazladır.

İşe yarar bir kural: evde kullanılan en yüksek tek yayın rakamını alın, eşzamanlı 4K ekran sayısıyla çarpın, yüzde 20 ekleyin, kalan her şey için de 10 Mbps koyun. İki 4K ekran 70 Mbps civarına denk gelir. Bu, sağlıklı bir 100 Mbps hatta rahat, tıkanmış bir 50 Mbps hatta umutsuzdur.

Bozulan şey genelde bant genişliği değildir

Akşam dokuzda 200 Mbps'lik bir hatta yayın takılıyorsa sorun neredeyse hiçbir zaman hız değildir. Üç şeyden biridir:

• Hat değil, Wi-Fi. İki beton duvarın ardındaki 5 GHz, dalgalanmalarla birlikte 20 Mbps'nin altına inebilirken modemin yanındaki kablolu dizüstü 190 Mbps ölçer. Servis sağlayıcıyı suçlamadan önce ikisini de test edin.
• Jitter ve tampon şişmesi. Uyarlanabilir oynatıcı birkaç saniye ilerisinin parçalarını ister. Büyük bir yükleme gönderim yönünü doldurur ve gecikmeyi 20 ms'den 300 ms'ye çıkarırsa bu istekler geç ulaşır; ortalama hız gayet iyi görünürken oynatıcı bir kalite kademesi aşağı iner.
• Yoğun saat sıkışması. Kablo ve sabit 5G gibi paylaşımlı altyapılar 20.00-23.00 arasında bozulur. Öğlen yapılan hız testi, film izlediğiniz saat hakkında hiçbir şey söylemez.

Hız, 4K'nın yalnızca yarısı

Bant genişliği testini geçen pek çok bağlantı yine de sürekli 1080p oynatır, çünkü zincirin geri kalanı tökezler:

• Paket kademesi. Çoğu platformda 4K en üst abonelik paketindedir. Temel ya da reklamlı paket, hat ne kadar hızlı olursa olsun 4K'ya çıkmaz.
• HDCP zincirinin tamamı. TV, alıcı ve kablo; hepsi en az HDCP 2.2 desteklemelidir. Araya giren eski bir ses sistemi, zincirin devamını sessizce 1080p'de kilitler.
• Tarayıcılar. Masaüstü tarayıcılar stüdyo içeriğini çoğu platformda 4K'nın epey altında sınırlar; uygulamalar ve TV istemcileri sınırlamaz.
• Katalog. Her yapımın her ülkede 4K lisansı ya da 4K master'ı yoktur; bazı platformlar küçük pazarlarda 4K paketi hiç satmaz.

Görüntü kalitesi için hattını yükselten herkesin atladığı madde sonuncusu. Haklar ülke ülke satıldığı için bir platformun Türkiye'de sunduğu katalog, aynı platformun Almanya'da sunduğuyla aynı değildir. Üst pakete para vermeden önce kontrol etmenin pratik yolu ülke bazlı bir rehbere bakmaktır: Türkiye için Nereden İzlenir'in platform rehberi her platformun yerel kataloğunu ve şu an neyin yayında olduğunu listeler.

Beş dakikalık teşhis

1. Önce kabloyla, sonra TV'nin bulunduğu odada Wi-Fi ile hız testi yapın. Aradaki fark Wi-Fi kaybınızdır.
2. Aynı testi 21.00'de tekrarlayın. Öğlen ölçümüyle arasındaki fark, yoğun saat sıkışmasıdır.
3. Yalnızca indirme hızına değil jitter'a da bakın. 30 ms'nin üzerindeki jitter'da 4K'da kalite düşüşü beklenir.
4. Oynatıcının kendi istatistik ekranını açın (Netflix'in gizli teşhis paneli, YouTube'da Stats for nerds) ve aldığınız bit hızını ödediğiniz paketle karşılaştırın.

İşe hattan başlayın: Smartees Speed Test indirme hızını, gecikmeyi ve jitter'ı tek seferde ölçer; 4K yayının çözünürlüğünü koruyup koruyamayacağına karar veren üçlü tam olarak budur.